ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਅੰਦਰੂਨੀ [ ਵਿਸ਼ੇ ] ਅੰਦਰਲਾ , ਅੰਦਰ ਦਾ , ਵਿਚਲਾ , ਭੀਤਰੀ; ਗੁੱਝਾ , ਰਹੱਸਾਤਮਕ; ਘਰੇਲੂ


ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 1109, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-02-24, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਅੰਦਰੂਨੀ . ਫ਼ਾ ਵਿ— ਭੀਤਰੀ. ਅੰਦਰ ਦਾ.


ਲੇਖਕ : ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ,
ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 1003, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-08-12, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰੋਤ : ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਕੋਸ਼

ਅੰਦਰੂਨੀ ( internal )

          ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਮਾਮਲਾ; ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ , ਵਰਗ , ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਬੰਧ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ( internal colonialism ) ਮਾਰਕਸ , ਲੈਨਿਨ , ਗਰਾਮਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨਾਬਰਾਬਰੀਆਂ ਵੱਲ ਹੈ । ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਇਲਾਕਾਈ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾਬਰਾਬਰ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ , ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਪਦਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ । ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਨੌਤ ਰੱਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਸਮਾਜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ , ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੱਕ ਸਭ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਲਾਕਾਈ ਨਾਬਰਾਬਰੀਆਂ ਅਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਕਸ਼ ਹਨ । ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੁਫੇਰਧਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਬਸਤੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਮਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ , ਜੋ ਰਾਜ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਬਸਤੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਐਥਨਿਕਤਾ , ਧਰਮ , ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਪੱਖੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨਾ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਥਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ । ਅਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਇੰਨ ਬਿੰਨ ਢੁਕਦਾ ਹੈ.


ਲੇਖਕ : ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ,
ਸਰੋਤ : ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਕੋਸ਼, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 178, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2016-02-04, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ



Please Login First


    © 2017 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਪਟਿਆਲਾ.