ਧਨ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਧਨ ( ਨਾਂ , ਪੁ ) ਰੁਪਈਆ ਪੈਸਾ; ਦੌਲਤ


ਲੇਖਕ : ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ (ਪ੍ਰੋ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 5955, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-01-24, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਧਨ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਧਨ [ ਨਾਂਪੁ ] ਦੌਲਤ , ਪੂੰਜੀ , ਰਕਮ


ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 5943, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-02-25, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਧਨ ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਧਨ . ਸੰ. धन् . ਧਾ— ਸ਼ਬਦ ਕਰਨਾ , ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ , ਫਲਣਾ । ੨ ਸੰਗ੍ਯਾ— ਦੌਲਤ. “ ਧਨ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ.” ( ਸ : ਮ : ੯ ) ੩ ਪ੍ਯਾਰੀ ਵਸ੍ਤੁ । ੪ ਸੰਪੱਤਿ. ਵਿਭੂਤੀ । ੫ ਸੰ. ਧਨਿਕਾ. ਜੁਆਨ ਇਸਤ੍ਰੀ. “ ਧਨ ਪਿਰੁ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ.” ( ਮ : ੩ ਵਾਰ ਸੂਹੀ ) ੬ ਭਾਵ— ਰੂਹ. “ ਸਾ ਧਨ ਪਕੜੀ ਏਕ ਜਨਾ.” ( ਗਉ ਮ : ੧ ) ੭ ਸ਼ਰੀਰ. ਦੇਹ. “ ਜਾ ਸਾਥੀ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਤਾ ਧਨ ਖਾਕੂ ਰਾਲਿ.” ( ਸ੍ਰੀ ਮ : ੫ ) “ ਪ੍ਰਿਉ ਦੇ ਧਨਹਿ ਦਿਲਾਸਾ ਹੇ.” ( ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ : ੫ ) ਪ੍ਰਿਯ ( ਪਤਿ ) ਤੋਂ ਭਾਵ ਜੀਵਾਤਮਾ ਅਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਦੇਹ ਹੈ । ੮ ਸੰ. ਧਨ੍ਯ. ਵਿ— ਸਲਾਹੁਣ ਯੋਗ੍ਯ. “ ਧਨ ਓਹੁ ਮਸਤਕ.” ( ਗਉ ਮ : ੫ ) ੯ ਵ੍ਯ— ਵਾਹ! ਖੂਬ! “ ਪਿਰ ਵਾਤੜੀ ਨ ਪੁਛਈ , ਧਨ ਸੋਹਾਗਣਿ ਨਾਉ!” ( ਸ. ਫਰੀਦ ) ੧੦ ਦੇਖੋ , ਧਨੁ ੪ । ੧੧ ਧ੍ਵੰਸਨ ( ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ) ਦੀ ਥਾਂ ਭੀ ਧਨ ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ ਹੈ , ਯਥਾ— “ ਨਾਮ ਮ੍ਰਿਗਨ ਸਬ ਕਹਿ ਧਨ ਸਬਦ ਉਚਾਰੀਐ.” ( ਸਨਾਮਾ ) ਮ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਖੜਗ । ੧੨ ਨਿਧਨ ( ਵਿਨਾਸ਼ ) ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਭੀ ਧਨ ਸ਼ਬਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ.


ਲੇਖਕ : ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ,
ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 5649, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2015-01-01, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਧਨ ਸਰੋਤ : ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ (ਸ਼੍ਰੀਮਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ), ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਕੇਂਦਰ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਧਨ ( ਸੰ. । ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਧਨੰ ) ੧. ਦੌਲਤ । ਯਥਾ-‘ ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ ਜਿਨਿ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਮਾਨਿ’ । ਧਨ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ( ਮਕਾਨਾਦਿ ) ਸਭ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਕਰਕੇ ਨਾ ਮੰਨ ।                      

ਦੇਖੋ , ‘ ਧਨਵੰਤੇ’

੨. ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਧਨੀਕਾ = ਜੁਆਨ ਇਸਤ੍ਰੀ * ) ਇਸਤ੍ਰੀ , ਵਹੁਟੀ । ਯਥਾ-‘ ਧਨ ਵਾਂਢੀ ਝੂਰੇਇ’ । ਵਿਛੜੀ ਹੋਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਝੂਰਦੀ ਹੈ । ਤਥਾ-‘ ਧਨ ਪਿਰੁ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ’ । ਤਥਾ-‘ ਜਿਤੁ ਦਿਹਾੜੈ ਧਨ ਵਰੀ ’ । ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਸਤ੍ਰੀ ( ਵਰ ) ਵਿਆਹੀ ਜਾਏਗੀ , ( ਉਹ ਸਾਹੇ ਲਿਖੇ ਗਏ ) ।                      

ਦੇਖੋ , ‘ ਸਾਧਨ’ , ‘ ਧਨ ਵਾਢੀ’

੩. ( ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਧਨ੍ਯ : ) ਉਸਤਤਿ ਜੋਗ , ਉਪਮਾ ਜੋਗ । ਯਥਾ-‘ ਧਨੁ ਧੰਨਿ ਓ ਰਾਮ ਬਨੇੁ ਬਾਜੈ ’ । ੨. ਸ਼ੁਕਰ

----------

* ਗੋਧਨ , ਪ੍ਰਾਣ ਧਨ , ਜੀਵਨ ਧਨ , ਇਸਤ੍ਰੀ ਧਨ ਆਦਿ ਪਦ ਵਰਤੀਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ , ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਧਨ ਤੋਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਦ ਗਿਰ ਗਿਆ ਤੇ ਧਨ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਤਕ ਬੀ ਬੋਲ ਚਾਲ ਵਿਚ ਹੈ -ਇਹ ਧੀ ਦਾ ਧਨ ਹੈ- , ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਕੇਵਲ ਪਿਆਰੀ ਵਸਤੂ ਯਾ ਵਸਤੂ ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ ।


ਲੇਖਕ : ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸੰ. ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਸਿੰਘ,
ਸਰੋਤ : ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ (ਸ਼੍ਰੀਮਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ), ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਕੇਂਦਰ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 5619, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2015-03-13, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ



Please Login First


    © 2017 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਪਟਿਆਲਾ.