ਲਾਗ–ਇਨ/ਨਵਾਂ ਖਾਤਾ |
+
-
 
ਮੌਤ

Death_ਮੌਤ: ਸਾਧਾਰਨ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਮੌਤ ਦਾ ਅਰਥ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੀਵਨ ਲੀਲਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਸਤ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਉਘਸੁੱਘ ਨ ਹੋਵੇ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਥਿਆ ਨ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਿਆਸ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਿਆਸ ਆਰਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਜੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸਚਿਤ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਾਦਤ ਉਸ ਧਿਰ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ।

       ਕਾਨੂੰਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਠੀਕ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਧਿਕਤਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ, ਨਬਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਹ ਰੁਕ ਜਾਣ। ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਕਿ ਕੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਮਿਰਤਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਅੰਗ ਕੱਢ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਲਾਉਣ, ਵਿਆਹ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਣ, ਉੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਬੀਮੇ ਆਦਿ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ।

       ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਇਕ ਅਹਿਮ ਤੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਮੌਤ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੀ , ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੀਵਾਨੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।

       ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਉਂਜ ਗ਼ਾਇਬ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਉਪਬੰਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਨਿਸਚਿਤ ਮੁਦਤ ਬੀਤ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਫ਼ਰਜ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮੁੱਦਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਘ ਸੁੱਘ ਨ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਿੰਦੂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮੁੱਦਤ ਸਤ ਸਾਲ ਹੈ।

ਲੇਖਕ : ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਸੀਨ,     ਸਰੋਤ : ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4049,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 3/11/2015 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮਤ

ਮਤ (ਸੰ.। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਤਿ=ਬੁਧੀ) ੧. ਸੰਕਲਪ , ਸਲਾਹ, ਇਰਾਦਾ

                        ਦੇਖੋ , ‘ਮਤਿ ਵੇਲਾ

੨. (ਅ.। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਾ=ਨਹੀਂ। ਪੁ. ਪੰਜਾਬੀ ਮਤੁ। ਹਿੰਦੀ ਮਤ) ਨਾ, ਨਹੀਂ। ਯਥਾ-‘ਮਤੁ ਜਾਣ ਸਹਿ ਗਲੀ ਪਾਇਆ’।

੩. (ਅ.। ਪੰਜਾਬੀ ਮਤ, ਮਤੇ, ਮਤਾਂ) ਭਲਾ , ਕਿਵੇਂ। ਸ਼ਾਇਦ। ਯਥਾ-‘ਆਇ ਨ ਸਕਾ ਤੁਝ ਕਨਿ ਪਿਆਰੇ ਭੇਜਿ ਨ ਸਕਾ ਕੋਇ’। ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹਾਂ। ਅਗੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ-‘ਆਉ ਸਭਾਗੀ ਨੀਦੜੀਏ ਮਤੁ ਸਹੁ ਦੇਖਾ ਸੋਇ’। ਅਰਥਾਤ ਹੁਣ ਉਹੋ ਸਮਾਧੀ ਰੂਪ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਭੇਜ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਫੇਰ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ

੪. ਮਸਤ ।            ਦੇਖੋ, ‘ਮਤਿ ੨.’

ਲੇਖਕ : ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸੰ. ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਸਿੰਘ,     ਸਰੋਤ : ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ (ਸ਼੍ਰੀਮਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ), ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਕੇਂਦਰ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4049,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 3/14/2015 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮਤੇ

ਮਤੇ (ਕ੍ਰਿ.। ਦੇਖੋ , ਮਤੀ ੨.) ਮਸਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਯਥਾ-‘ਮਤੇ ਸਮੇਵ ਚਰਣੰ’। ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ (ਸੰਤਾਂ ਦੇ) ਚਰਣਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਲੇਖਕ : ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸੰ. ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਸਿੰਘ,     ਸਰੋਤ : ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ (ਸ਼੍ਰੀਮਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ), ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਕੇਂਦਰ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4049,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 3/14/2015 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੂਤ

ਮੂਤ (ਸੰ.। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਤ੍ਰ। ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਤ) ਮੂਤ੍ਰ, ਪੇਸ਼ਾਬ। ਯਥਾ-‘ਮੂਤ ਪਲੀਤੀ ਕਪੜੁ ਹੋਇ’। ਕਪੜਾ ਜੋ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਪਲੀਤ (ਅਪਵਿੱਤ੍ਰ) ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਲੇਖਕ : ਮੁਖ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਸੰ. ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਸਿੰਘ,     ਸਰੋਤ : ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ (ਸ਼੍ਰੀਮਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕ੍ਰਿਤ), ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਕੇਂਦਰ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4049,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 3/14/2015 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮਤ

ਮਤ [ਅਵ] ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਡਰ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸ਼ਬਦ , ਮਤੇ, ਕਿਤੇ

ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4073,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2/25/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੂਤ

ਮੂਤ [ਨਾਂਪੁ] ਪਿਸ਼ਾਬ, ਮੂਤਰ

ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4092,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2/25/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੂਤ

ਮੂਤ (ਨਾਂ,ਪੁ) ਮੂਤਰ; ਪਿਸ਼ਾਬ

ਲੇਖਕ : ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ (ਪ੍ਰੋ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4093,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 1/24/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੱਤ

ਮੱਤ 1 [ਨਾਂਇ] ਅਕਲ , ਸਮਝ , ਸੂਝ; ਸਲਾਹ, ਮਸ਼ਵਰਾ , ਨਸੀਹਤ , ਸਿੱਖਿਆ , ਰਾਏ , ਵੋਟ 2 ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਪਰਦਾਇ , ਪੰਥ , ਧਰਮ

ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4172,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2/25/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੱਤ

ਮੱਤ (ਨਾਂ,ਇ) ਅਕਲ; ਸਿਆਣਪ; ਸਮਝ; ਸੂਝ

ਲੇਖਕ : ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ (ਪ੍ਰੋ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4176,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 1/24/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੌਤ

ਮੌਤ [ਨਾਂਇ] ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਭਾਵ, ਮਿਰਤੂ, ਮਰਗ , ਕਾਲ , ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ

ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4221,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2/25/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਮੌਤ

ਮੌਤ (ਨਾਂ,ਇ)ਮਿਰਤੂ; ਕਾਲ; ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਹਾਲਤ

ਲੇਖਕ : ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ (ਪ੍ਰੋ.),     ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।,     ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 4226,     ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 1/24/2014 12:00:00 AM
ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: noreference

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ