ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਸਰੋਤ : ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਏ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

Atmosphere ( ਐਟਮਅਸਫ਼ਿਅ * ) ਵਾਯੂਮੰਡਲ : ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੈਲਿਆ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ , ਸਵਾਦ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਰਹਿਤ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਗੁਬਾਰਾ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗੈਸਾਂ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ( nitrogen ) , ਆਕਸੀਜਨ ( oxygen ) , ਆਰਗਨ ( argon ) ਅਤੇ ਕਾਰਬਨਡਾਇ ਆਕਸਾਇਡ ( carbon dioxide ) ਕ੍ਰਮਵਾਰ 78.08 , 20.95 , 0.93 ਅਤੇ 0.03 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਨ । ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਗੈਸਾਂ ਨਿਊਨ ( neon ) , ਕਰਿਪਟਨ ( krypton ) , ਹੀਲੀਅਮ ( helium ) , ਮੀਥੇਇਨ ( methane ) , ਜ਼ੀਨੌਨ ( xenon ) , ਉਜ਼ੋਨ ( ozone ) , ਹਾਇਡਰੋਜਨ ( hydrogen ) , ਆਦਿ ਹਨ । ਜਲ-ਵਾਸ਼ਪ ਸਮੇਤ 0-4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹਨ । ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਕਈ ਤਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ( Fig. A-18 ) । ਟਰੋਪੋਮੰਡਲ ( troposphere ) , ਟਰੋਪੇ ਸੀਮਾ ( tropo-pause ) , ਸਟਰੇਰਟੋ ਮੰਡਲ ( stratosphere ) , ਸਟਰੇਟੋ ਸੀਮਾਂ ( str-

atospause ) , ਮੀਸੋ ਮੰਡਲ ( mesophere ) , ਮੀਸੋ ਸੀਮਾਂ ( meso-pause ) , ਉਜੋਨ ਮੰਡਲ ( ozone sphere ) , ਆਇਨੋ ਮੰਡਲ ( iono-sphere ) , ਆਦਿ । ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਹਿ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 10-15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ ।

 

 


ਲੇਖਕ : ਸ. ਸ. ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਜ. ਪ. ਸਿੰਘ,
ਸਰੋਤ : ਜੁਗਰਾਫ਼ੀਏ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 2069, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-01-29, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ



Please Login First


    © 2017 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਪਟਿਆਲਾ.