ਵਿਕਰੀ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਵਿਕਰੀ [ ਨਾਂਇ ] ਵਿਕਣ ਤੇ ਮਿਲ਼ੇ ਪੈਸੇ , ਵਟਕ; ਵਿਕਣ ਦਾ ਭਾਵ


ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 968, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-02-25, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਵਿਕਰੀ ਸਰੋਤ : ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

Sale _ਵਿਕਰੀ : ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ਼  ਟੈਕਸਿਜ਼ , ਆਸਾਮ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਭਾਤ ਮਾਰਕਿਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ( ਏ ਆਈ ਆਰ 1967 ਐਸ ਸੀ 602 ) ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਰੀ ਗਠਤ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ , ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਲ ਉਤੇ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਮੁੰਤਕਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ । ਉਹ ਕਰਾਰ ਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੋਵੇ , ਅਤੇ ਉਸ ਸੌਦੇ ਅਥਵਾ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਮਾਲ ਵਿਚਲੀ ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਹੱਥ-ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ।

            ਮਦਰਾਸ ਰਾਜ ਬਨਾਮ ਡੰਕਰਲੇ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ( ਮਦਰਾਸ ) ਲਿ ( ਏ ਆਈਆਰ 1958 ਐਸ ਸੀ 56 ) ਵਿਚ ਵੈਨਕਟਾਰਾਮਾ ਐਯਰ , ਜੇ. ਅਨੁਸਾਰ , ‘ ‘ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕਰੀ ਗਠਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲ ਦੇ ਹੱਕ-ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਇੰਤਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ , ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਿਰਾਂ ਮੁਆਇਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਥ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਕਰਾਰ ਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਉਸ ਸੌਦੇ ਅਥਵਾ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਲ  ਵਿਚਲੀ ਸੰਪੱਤੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁੰਤਕਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ । ਜੇ ਇਹ ਸਾਰੇ  ਤੱਤ ਅਥਵਾ ਘਟਕ ਮੌਜੂਦ ਨ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵਿਕਰੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਮਾਲ ਦੇ ਕੇਵਲ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਆਈ ਹੋਵੇ , ਪਰ ਉਹ ਬਦਲੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਭਿਵਿਅਕਤ ਜਾਂ ਅਰਥਾਵੇਂ ਮੁਆਇਦੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਨ ਹੋਈ ਹੋਵੇ , ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਹੱਥ-ਬਦਲੀ ਲਈ ਬਦਲ ਧਨ ਨ ਹੋਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੁਲਵਾਨ ਬਦਲ ਹੋਵੇ , ਤਾਂ ਉਹ ਵਟਾਂਦਰਾ ਅਥਵਾ ਵੱਟਾ ਸੱਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਪਰ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ । ਅਤੇ ਜੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਮੁਆਇਦੇ , ਮਾਲ ਤੇ ਹੱਕ-ਮਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਕਰਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ , ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ । ’ ’

            ‘ ਦ ਇਨਸਟਾਲਮੈਂਟ ਸਪਲਾਈ ਲਿਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਐਸ ਟੀ ਓ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ( ਏ ਆਈ ਆਰ 1974 ਐਸ ਸੀ 1105 ) ਅਨੁਸਾਰ , ‘ ‘ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਰਾਰ ਸਿੱਧਾ ਪਧਰਾ ਮੁਆਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਵਿਕਰੀ ਵਿਚ ਮੁਆਇਦਾ ਅਤੇ ਨਾਲੇ ਹੱਥ-ਬਦਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

            ਮਾਲ ਵਿਕਰੀ ਐਕਟ , 1930 [ ਧਾਰਾ 4 ( 3 ) ]   ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਥੇ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਮੁਆਇਦੇ ਅਧੀਨ ਮਾਲ ਵਿਚਲੀ ਸੰਪਤੀ ਵਿਕਰੀਕਾਰ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦਾਰ ਨੂੰ ਮੁੰਤਕਿਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਮੁਆਇਦੇ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਲੇਕਿਨ ਜਿਥੇ ਮਾਲ ਵਿਚਲੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਕਿਸੇ ਭਵਿਖ-ਵਰਤੀ ਸਮੇਂ ਤੇ , ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਦੇ ਤਾਬੇ , ਮਾਲ ਵਿਚਲੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਹੱਥ ਬਦਲੀ ਹੋਣੀ ਹੋਵੇ , ਉਸ ਮੁਆਇਦੇ ਨੂੰ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਰਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ।


ਲੇਖਕ : ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਸੀਨ,
ਸਰੋਤ : ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 768, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2015-03-11, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ



Please Login First


    © 2017 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਪਟਿਆਲਾ.