ਸਮਾਧ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਸਮਾਧ ( ਨਾਂ , ਇ ) ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਥਾਂ ਜਾਂ ਗੁੰਬਦਕਾਰ ਉਸਾਰ ਹੇਠ ਮੜ੍ਹੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ’ ਤੇ ਬਣਾਈ ਥੜ੍ਹੀ


ਲੇਖਕ : ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ (ਪ੍ਰੋ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 968, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-01-24, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਸਮਾਧ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਸਮਾਧ [ ਨਾਂਇ ] ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦੀ ਮੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਯਾਦਗਾਰ; ਮਨੋਬਿਰਤੀਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ , ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ , ਸਮਾਧੀ


ਲੇਖਕ : ਡਾ. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਸੰਪ.),
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ (ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ), ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 960, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-02-24, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਸਮਾਧ ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।

ਮਾਧ . ਸੰਗ੍ਯਾ— ਮੜ੍ਹੀ । ੨ ਦੇਖੋ , ਸਮਾਧਿ.


ਲੇਖਕ : ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ,
ਸਰੋਤ : ਗੁਰੁਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਾਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 858, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2014-10-01, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: no

ਸਮਾਧ ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬ ਕੋਸ਼–ਜਿਲਦ ਪਹਿਲੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ

ਸਮਾਧ : ਕਿਸੇ ਸਾਧ-ਸੰਤ ਜਾਂ ਮਹਾਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਬਣੀ ਕਿਸੇ ਥੜ੍ਹੀ , ਛਤਰੀ ਜਾਂ ਗੁੰਬਦ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਧ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ‘ ਸਮਾਧ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਧ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸਮਾਧ ਉਪਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣ ਜਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਮੜ੍ਹੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਪਿਤਰ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਧਾਂ ਆਮ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ।

              ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ ਉੱਪਰ ਛਤਰੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ ਛਤਰੀ’ ਹੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਬੋਧੀਆਂ ਵਿਚ ‘ ਸਤੂਪ’ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਧ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਰੂਪ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਵਿਚ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਿਸੇ ਭਿਕਸ਼ੂ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ-ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਅਸਥੀਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਠੇਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

              ਸਮਾਧਾਂ ਉੱਪਰ ਲੋਕ ਮੰਨਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਂਦੇ ਹਨ । ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਲਈ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਸਮਾਧਾਂ ਉੱਪਰ ਮੇਲੇ ਵੀ ਲਗਦੇ ਹਨ ।


ਲੇਖਕ : ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ,
ਸਰੋਤ : ਪੰਜਾਬ ਕੋਸ਼–ਜਿਲਦ ਪਹਿਲੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ : 26, ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਮਿਤੀ : 2018-01-10-02-46-38, ਹਵਾਲੇ/ਟਿੱਪਣੀਆਂ: ਹ. ਪੁ.––ਪੰ. ਲੋ. ਵਿ. ਕੋ. 2:517; ਮ. ਕੋ.

ਵਿਚਾਰ / ਸੁਝਾਅ



Please Login First


    © 2017 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਪਟਿਆਲਾ.